RAID diziniz çöktüyse ilk kural: yeniden oluşturmayı (rebuild) başlatmayın, diskleri değiştirmeyin ve yerlerini karıştırmayın. RAID arızalarındaki kalıcı kayıpların büyük kısmı, arızadan sonra yapılan yanlış rebuild, yeniden başlatma veya disk değişiminden kaynaklanır. Dizi durduğu hâliyle bırakılırsa veriler çoğu zaman diskler üzerinde hâlâ yerindedir.
- Ücretsiz teşhis: Her disk ayrı ayrı incelenir, dizinin durumu ve kurtarılabilir veri belirlenir.
- Onayınız olmadan işlem yok: Yazılı fiyat ve süre onaylanmadan çalışma başlamaz.
- Gizlilik sözleşmesi: Şirket verileri için sözleşme ile çalışılır.
- Türkiye’nin her yerinden kargo: Bursa ve İstanbul ofislerimize elden de teslim edilebilir.
Arıza anında ne yapmalısınız?
Yapın:
- Sunucuyu veya NAS’ı kapatın; dizi “degraded” uyarısı veriyorsa üzerine yazmayı durdurun.
- Her diski bulunduğu yuva numarasıyla etiketleyin (Disk 1, Disk 2…), çıkarmadan önce fotoğraflayın.
- RAID seviyesini, kart veya NAS modelini, disk sayısını ve arızanın nasıl başladığını not edin.
Yapmayın:
- Rebuild, “initialize”, “create new array” veya “repair” komutlarını çalıştırmayın.
- Arızalı diski yenisiyle değiştirip dizinin kendini onarmasını beklemeyin; zayıf durumdaki ikinci disk bu sırada sıklıkla düşer.
- Diskleri farklı sırayla takmayın, başka bir NAS’a ya da RAID kartına bağlamayın.
- Dosya sistemi onarım araçlarını (CHKDSK, fsck) dizinin üzerinde çalıştırmayın.
RAID seviyesine göre kurtarma
| Seviye | Nasıl çalışır | Kaç disk arızasına dayanır | Kurtarmada dikkat |
|---|---|---|---|
| RAID 0 | Veri diskler arasında bölünür, yedeklilik yok | Hiç | Tek disk arızasında tüm dizi okunamaz; arızalı diskin onarılması ve sıranın, blok boyutunun doğru bulunması gerekir |
| RAID 1 | Diskler birbirinin aynısı | Biri sağlam kaldığı sürece hepsi | Diskler farklı zamanlarda düşmüş olabilir; en güncel kopya seçilmelidir |
| RAID 5 | Veri + parite bilgisi tüm disklere dağıtılır | 1 | En sık görülen senaryo: ilk disk düşer, rebuild sırasında ikincisi düşer |
| RAID 6 | Çift parite | 2 | Parite hesabı daha karmaşıktır; doğru parametreler bulunmalıdır |
| RAID 10 | Aynalanmış çiftler arasında bölme | Her aynalanmış çiftten 1 | Aynı çiftteki iki disk birden düşerse kurtarma fiziksel onarıma bağlıdır |
| JBOD / SHR | Diskler birleştirilir ya da NAS’a özgü esnek yapı | Yapıya göre değişir | NAS’ın kendi katmanları (LVM, mdadm) çözülmelidir |
Sık görülen RAID arızaları
- Birden fazla diskin arızalanması ya da rebuild sırasında ikinci diskin düşmesi
- RAID kartının (controller) arızalanması veya yapılandırma bilgisinin silinmesi
- Yanlış diskin çıkarılması, disklerin yanlış sırayla takılması
- Elektrik kesintisi sonrası dizinin “foreign” ya da “offline” görünmesi
- Dosya sistemi bozulması, silinen sanal makine veya paylaşım klasörü
- Fidye yazılımı (ransomware) saldırısı sonrası şifrelenen sunucular
NAS ve sunucular
Synology, QNAP, WD My Cloud, Buffalo ve benzeri NAS cihazları ile Dell, HP, Lenovo ve Fujitsu sunuculardaki donanım RAID kartlarıyla çalışıyoruz. Linux tabanlı yazılım RAID (mdadm, LVM) yapıları ve VMware, Hyper-V gibi sanallaştırma ortamlarındaki sanal diskler de kurtarma kapsamındadır.
Laboratuvarda süreç
- Kayıt ve teşhis: Diskler etiket sırasıyla kayda alınır, her biri tek tek test edilir.
- Yazılı teklif ve onay: Durum, fiyat ve süre size bildirilir.
- Fiziksel onarım: Arızalı diskler gerekirse onarılır.
- Disk imajları: Her diskin ayrı kopyası alınır; orijinal disklere yazılmaz.
- Sanal yeniden yapılandırma: Disk sırası, blok (stripe) boyutu ve parite yönü kopyalar üzerinde bulunur, dizi sanal olarak kurulur.
- Kurtarma ve doğrulama: Dosyalar, veritabanları ve sanal makineler çıkarılıp açılarak kontrol edilir.
- Teslim: Veriler belirlediğimiz sağlam bir ortama aktarılır.
Göndermeden önce
- Dizideki tüm diskleri, arızalı olanlar dahil gönderin; tek bir disk çoğu zaman yeterli değildir.
- Her diskin üzerine yuva numarasını yazın.
- RAID kartı veya NAS modelini ve biliyorsanız RAID seviyesini not edin.
- Diskleri tek tek anti-statik poşete koyup darbe almayacak şekilde paketleyin. Arıza RAID kartından kaynaklanıyorsa kartı da göndermeniz gerekebilir; göndermeden önce bizi arayın.
Şirketler için
Bir sunucunun durması işin durması demektir. Çalışmaya başlamadan önce gizlilik sözleşmesi imzalanır ve hangi verinin öncelikli olduğu (muhasebe veritabanı, ortak klasörler, e-posta) sizinle birlikte belirlenir. Kurtarma sonrasında aynı arızanın tekrarlanmaması için yedekleme önerisi de paylaşılır.
Sık sorulan sorular
RAID 5’te iki disk arızalandı, veriler kurtarılabilir mi?
Çoğu durumda evet. İkinci diskin arızası genellikle kısmidir; diskler onarılıp imajları alındıktan sonra dizi sanal olarak kurulabilir. Sonuç, disklerin fiziksel durumuna bağlıdır.
RAID kartım bozuldu, aynı kartı alırsam sorun çözülür mü?
Bazen çözülür, ama yeni kart yapılandırmayı farklı okursa diziyi başlatmayı teklif edebilir ve verilerin üzerine yazar. Emin değilseniz diskleri bağlamadan önce danışın.
Sadece arızalı diski göndersem yeterli mi?
Hayır. RAID’de veri disklerin tamamına dağılır; kurtarma için dizideki bütün diskler gerekir.
Ne kadar sürer?
Disk sayısına, kapasiteye ve fiziksel arıza olup olmamasına göre değişir. Tahmini süre teşhiste yazılı olarak bildirilir.
İlgili hizmetler
Ücretsiz analiz için bize ulaşın
Cihazınızın durumunu öğrenmek için bizi arayın: 0505 734 95 66 (WhatsApp’tan da yazabilirsiniz: WhatsApp ile yazın) veya 0224 234 28 39. Aşağıdaki formu doldurursanız en kısa sürede size dönüş yapılır. Bursa ve İstanbul ofis adreslerimiz için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
